Kitap hakkında
Ve en nihayet bu üçüncü kitapla birlikte seri tamamlanmış oldu. Allah sayın Mustafa Rahmi Balaban Beyefendi’nin kabrini pir-i nur, ahiret mekânını Firdevs-i aşiyan eylesin. Efendim! Bu son kitabımda da Balaban Bey’i sizlere tanıtmak isterim. Kimdir, nerede yaşamış, neler yapmış; gelin, hep beraber bir göz atalım. 1888 yılında Bergama’da doğdu. 1953'te İzmir’de Hakk'ın rahmetine kavuştu. Müderris Terzizade Mustafa Bey'den Arapça sarf ve nahiv, edebiyat; fıkıh alanında Halebî ve Mülteka ile usuli fıkıhtan Mırkat’ı, 1910’da Dersaadet Müftüsü Fehmi Bey'den ise mantık ve Kadî-Mîr dersleri aldı. Üsküp Öğretmen Okulu’nda pedagoji öğretmenliği yaptı. 1913'te Maarif Vekâlet-i Cenevre’ye öğrenci müfettişliği ile birlikte pedagoji eğitimi almak için gönderdi. Paris’te Jean-Jacques Rousseau Enstitüsü’nden mezun oldu. Prof. Claparède’in yanında asistanlık yaptı. Prof. Edouard Montet’in İslâm felsefesi derslerine devam etti. Türkiye’ye döndü. İkdam gazetesinde bir müddet çalıştı. Millî Eğitim Bakanlığı Telif ve Tercüme Heyeti üyeliğine atandı. Ziya Gökalp milletvekili olunca onun yerine bu kurulun başkanlığına tayin edildi. Bu dönemde Claparède’den çevirilerden başka birçok Batılı yazardan Osmanlı ve Türk tarihine ait eserlerin özet çevirilerini yaptı. Çok sayıda kitabı yayımlandı. 1924’te görevinden ayrıldı. İzmir Atatürk Lisesi felsefe öğretmeniyken 1953 yılında emekli oldu ve aynı yılın 19 Temmuz’unda İstanbul’da vefat etti. M. Rahmi Balaban adını taşıyan İzmir’de üç okul vardır. Çoğu Maarif Vekâleti yayınları arasında basılan telif ve tercüme eserlerinin başlıcaları şunlardır: a) Telif Eserleri: Küçük Felsefe Tarihi (İstanbul 1339), Rûhiyyâta Medhal (İstanbul 1339), Tabiat ve İnsan (İstanbul 1339, Türkiye’de Orta Tahsil (İstanbul 1339), Avrupa Milletleri Rûhiyyâtı (İstanbul 1339), Çocuk Rûhiyyâtı (İstanbul 1339), Islâh-ı Irk (İstanbul 1339), Filozoflarla Birer Saat: Muhtasar Felsefe Tarihi (İstanbul 1947), Tarih Boyunca Ahlâk (İstanbul 1949), Son Asrın İlim ve Fen Adamlarına Göre İlim, Ahlâk, İman (1950) b) Tercüme Eserleri: Çocuk ve Mektep (İstanbul 1339, John Dewey’den), Kadın-Erkek Irkları Rûhiyyâtı (İstanbul 1339 r./1342, Alfred Fouillée’den), Fonksiyonel Terbiye (İstanbul 1940, M. Baha Arıkan ile birlikte Edouard Claparède’den), Moğol Tarihi (İstanbul 1340-1342, d’Ohsson’dan) Sağlıcakla kalın. Keyifli okumalar…
